Psychologisch orthopedagogische adviespraktijk Dr. R. de Groot

Leren voor het leven

'Niet voor alle kinderen is leren leuk'

Kinderen moeten 'leren voor het leven'.

Zonder te kunnen lezen en schrijven ben je nergens. Een aantal kinderen heeft moeite met het leren lezen, schrijven, rekenen en andere vaardigheden. Het kost hen vaak veel tijd en ze maken hardnekkige fouten. Het gevolg is dat ze achterblijven bij andere kinderen en daardoor raken ze soms behoorlijk van slag.

Een samenspel van factoren zorgt ervoor dat zij de leervoorwaarden onvoldoende ontwikkelen. Zo kan de visuele waarneming (problemen bij het zien) leiden tot problemen bij het lezen en spellen. Er kunnen zich ook moeilijkheden voordoen in de afstemming tussen het kind en zijn omgeving (sociale problemen als faalangst).

Een veel voorkomende vorm van leermoeilijkheden is: dyslexie (woord- of leesblindheid).

Ook dyscalculie (problemen met rekenen) kan leerproblemen veroorzaken. Ze beïnvloeden de motivatie, het doorzettingsvermogen én de concentratie en kunnen leiden tot faalangst waardoor ze onderpresteren. Dat zijn ook algemene leervoorwaarden die de prestaties op school beïnvloeden. Dat kan eveneens als er sprake is van NLD: een niet verbale leerstoornis, PDD-NOS of andere aan autisme verwante stoornissen, die vooral contactproblemen met zich meebrengen.

Veel leren we via de ogen: Lezen en spellen, schrijven, kijken op het bord en werken op de computer behoren tot de taken die de leerling de hele dag uitvoert, elke dag weer opnieuw. De ogen van veel leerlingen voldoen niet aan de eisen voor deze leersituatie. Scherp zien alleen is niet voldoende voor deze leesvakken. De saccadische oogbeweging of volgbewegingen van de ogen, bijvoorbeeld langs een tekst, moet de lezer soepel uitvoeren. Jonge mensen moeten op verschillende manieren aandachtig kunnen kijken, ze moeten de ogen kunnen scherpstellen en wat ze zien kunnen rangschikken om te leren begrijpen wat ze lezen. Lukt dat niet of slecht dan reageert het kind vaak op een van de volgende manieren of een combinatie daarvan:

· Het vermijdt helemaal of zoveel mogelijk alle leesopdrachten van dichtbij

· Het probeert toch te lezen, maar zonder het te begrijpen of het gaat radend lezen

· Het ervaart dikwijls ongemak, vermoeidheid en kan zich maar korte tijd concentreren

· Het past zich aan door bijziend te worden, of door één oog te gebruiken.

Visuele spanningsreacties kunnen ongemak, vermoeidheid, gedragsveranderingen, verandering van het gezichtsvermogen en afnemende prestaties op school verklaren. De diagnose is dan vaak: visuele perceptiestoornis, niet alleen een oogmotorisch maar ook een neuropsychologisch probleem!

Interdisciplinair onderzoek van de psycholoog/orthopedagoog en de functioneel optoloog (Dr. Getmanstichting) is dan wenselijk.

Handelingsgerichte diagnose stellen

Om in elk individueel geval een goede begeleiding te kunnen bieden is een juiste diagnose van groot belang. Daarom is voor een goede begeleiding, naast oogmeetkundig, ook een psychologisch, pedagogisch en didactisch onderzoek wenselijk.

In zo'n onderzoek kijken we naar diverse functioneergebieden: we doen een intelligentieonderzoek, een functieonderzoek naar luisteren, kijken, geheugen etc. Er is een neuropsychologisch deel waarin we kijken naar de organisatie van het verwerken van informatie, naar de kwaliteit van de concentratie en het anticiperend voorstellen, een didactisch onderzoek naar het niveau van lezen, spellen en rekenen en tenslotte vindt er een uitgebreid persoonlijkheidsonderzoek plaats, waarin we samen met de kinderen kijken naar hun sociaal emotioneel welzijn.